Oplichter “fotograaf” perst geld af van beroemde satiricus Bryan Dawe


oplichters fotograaf Bryan Dawe

De Australische satiricus, komiek, schrijver en kunstenaar Bryan Dawe kwam midden in een oplichtingszaak terecht die te verschrikkelijk klinkt om waar te zijn. In de lente van vorig jaar stuitte hij op een Facebook-post van een “fotografe” die geld inzamelde voor haar “kapotte camera”. Dawe wilde een handje helpen en organiseerde een inzamelingsactie voor de vrouw die zich voordeed als de fotografe die haar camera had laten vernielen.

De hele zaak bleek een oplichting te zijn. En het escaleerde zo erg dat Dawe gedwongen werd al zijn sociale media accounts te sluiten en hij sindsdien afpersingsbedreigingen ontvangt van de oplichters.

Het verhaal begint in mei 2021 toen Dawe de Facebookpost van “Sarah Murtaja” zag. Degene achter het account beweerde dat haar camera was vernield door een Israëlisch bombardement op Gaza. Ze had naar verluidt 2.800 dollar nodig om het te vervangen door een nieuwe.

Verder bevatte de post een foto van een verbrijzelde Canon 5D III samen met enkele foto’s uit het oorlogsgebied. “Israël verhinderde het binnenbrengen van financiële hulp in Gaza, waar ik een donatiecampagne heb opgezet via PayPal,” beweerde de post. “Ik hoop voor de goede mensen om ook maar een klein beetje te doneren.”

Geraakt door het verhaal en de foto’s uit Gaza, wilde Dawe helpen. “Haar foto’s toonden een menselijke kant van Gaza en Palestina die ontbreekt in het normale mediabeeld van dood en vernietiging,” vertelde de satiricus aan The Age. “De foto’s vertelden een ander, hartverwarmender verhaal van jonge kinderen die probeerden te overleven en hun leven te leiden temidden van de chaos van een voortdurende oorlog.”

De fondsenwerver

Als middel om een handje te helpen, nam Dawe contact op met “Sarah” met een aanbod voor een samenwerking. Hij voegde zijn digitale kunst toe aan foto’s waarvan zij beweerde dat ze van haar waren, zodat hij afdrukken en cadeaubonnen kon maken. Honderden van hen werden gemaakt en verkocht via een kunstwinkel in Melbourne als afdrukken in beperkte oplage. Zoals The Sidney Morning Herald schrijft, waren ze elk voorzien van de handtekeningen van Dawe en “Sarah”, wat alles al snel nog ingewikkelder maakte.

Snel vooruit naar het einde van zijn campagne, Dawe verzamelde ongeveer 3.000 dollar. Naar verluidt kochten sommige mensen niet eens de prenten en kaarten, maar doneerden ze gewoon geld voor de zaak. Maar toen hij het geld moest overmaken: las hij in een artikel dat PayPal niet werkte in Gaza. Hij zei dat dit het moment was waarop “een zeer luide bel ging rinkelen”.

Het ontdekken van de zwendel

Het eerste wat Dawe deed was het uitvoeren van een omgekeerde Google-zoekopdracht naar “Sarah’s” foto’s. Zoals je waarschijnlijk wel kan raden, waren ze allemaal van iemand anders. Naar verluidt waren het ofwel Palestijnse kranten of internationale fotobureaus.

Vervolgens deed hij het juiste. Hij nam contact op met de klanten die zijn kaarten en posters hadden gekocht en bood hen hun geld terug. Hij vond naar verluidt ook de publicaties waarvan de beelden gestolen waren en bracht hen daarvan op de hoogte. Dit alles had zo verknoeid kunnen zijn als je bedenkt dat hij onbewust beelden van iemand anders nam, ze samenvoegde met zijn kunst, en ze verkocht. Gelukkig lijkt het erop dat de fotografen en agentschappen er redelijk mee omgingen.

Natuurlijk is de betaling nooit doorgegaan: maar dit is wanneer de oplichters toeslaan.

De afpersing en zijn nasleep

Volgens The Sidney Morning Herald dreigden de oplichters een deepfake seksvideo te bezitten waarin Dawe zou voorkomen. Zoals je je waarschijnlijk kunt voorstellen, gebruikten ze die om hem af te persen.

Op 26 mei, kreeg hij naar verluidt dit bericht:

“Zeg Bryan dat als hij vandaag geen contact opneemt, hij een gesponsorde advertentie zal maken, en foto’s en video’s naar alle vrienden van Bryan zal sturen. Ik adviseer je om te bemiddelen om dit probleem op te lossen, wat denk je?”

In december 2021 werd Dawe gedwongen om alle sociale media accounts te sluiten. Sinds hij in Marokko woont, gebruikt hij alleen nog maar versleutelde berichtenapps om met vrienden en familie thuis te communiceren. “Ik vertrouw niets meer”, zegt hij. “Ik hanteer nu de Edward Snowden-benadering ten opzichte van alles.”

Maar er is meer. Hoewel hij al zijn social media accounts heeft gesloten, zegt hij dat oplichters nog steeds zijn naam en foto gebruiken in verdachte Facebook posts. Hij gelooft dat het dezelfde oplichters zijn die hem afpersen, maar hun berichten blijven online. Deze keer gaat het niet over kapotte camera’s, maar promoten ze een “liefdadigheidsinstelling voor inheemse ouderen”.

Dawe en zijn vrienden hebben naar verluidt meerdere malen contact opgenomen met Facebook over de frauduleuze posts. Ze blijven echter nog steeds online, zoals de satiricus beweert.

Meta zei dat ze geen commentaar konden geven op de zaak totdat ze een URL hadden van de nepaccounts. Een woordvoerster van het bedrijf benadrukte naar verluidt dat Meta “toegewijd is aan het waarborgen van de integriteit van onze diensten”.

“We moedigen mensen sterk aan om vermoedelijke nepaccounts en scam posts te melden, zodat we deze kunnen bekijken en de juiste actie kunnen ondernemen”, aldus de woordvoerster. Echter, volgens Dawe – de “passende actie” is er nooit gekomen. “Het is adembenemend,” concludeert hij. “Ze zijn bereid om het geld aan te nemen, maar wanneer er iets mis gaat, is Meta niet bereid om enige verantwoordelijkheid te nemen.”

[via The Sidney Morning Herald]