Heeft kunst een plaats in de wereld van de commerciële fotografie? Toni Meneguzzo's Tweeluik


De OED definieert “tweeluik” als een paar thematisch met elkaar verbonden schilderijen, foto’s, beeldhouwwerken, enz. Voor Toni Meneguzzo, in het licht van zijn tentoonstelling, Diptych, geopend in 29 Arts in Progress Gallery in Milaan, lijkt het woord iets veel breders te betekenen. Meneguzzo’s Diptych is een uitnodiging om zijn nieuwste werk te bekijken naast zijn groeiende nalatenschap, misschien als een uitdaging voor de kijker om na te denken over waar kunst en commercie elkaar overlappen.

Meneguzzo’s carrière eclectisch noemen zou een slechte dienst bewijzen aan zo’n rijk geschakeerde carrière die meer dan 40 jaar omspant. In de loop der jaren heeft Meneguzzo gewerkt voor enkele van de beroemdste mode- en luxemerken ter wereld, terwijl hij in het kunstcircuit nog steeds de grenzen verlegde.

Tijdens een gesprek met Meneguzzo werd het duidelijk dat zijn doelen of bedoelingen verder gaan dan een tweeluik met twee beelden. Zijn nieuwe show lijkt iets groter te onderzoeken door een reeks hoofdstukken uit zijn levenswerk te combineren. Ik noem het montage. Montage is bedoeld om een reeks beelden met elkaar te verbinden om zo de aandacht te vestigen op complexe of theoretische ideeën die alleen in het werk naar voren komen als ze samen worden getoond.

Meneguzzo’s Diptych vraagt de kijker om kunst te beschouwen naast advertorials en redactioneel werk. Natuurlijk wil Meneguzzo geen betekenis toekennen aan de juxtapositie, waarmee hij teruggrijpt op Eisenstein en Kuleshov, en laat hij het aan het publiek over om symbolische onderliggende betekenissen te ontrafelen.

Diptych bestaat uit 60 door curator Giovanni Pelloso geselecteerde beelden uit Meneguzzo’s hele carrière. Gasten krijgen de kans om na te denken over de combinatie van verschillende fases in Meneguzzo’s werk. Het wordt aan de gasten overgelaten om te bepalen wat Meneguzzo probeerde te zeggen toen zijn gebruik van kleur, vorm en compositie uit zijn grootformaat modepolaroidwerk tientallen jaren later weerklonk in zijn nieuwe Causa/Effecto-werk.

Meneguzzo’s polaroids zijn het echte kenmerk van zijn carrière. Voor degenen die polaroid hebben geschoten, is het, zoals Meneguzzo het zegt, magisch. Je weet nooit echt wat je krijgt als je ermee schiet. Er is altijd een kans op wat wij fotografen “gelukkige toevalligheden” noemen. De gelukkige toevalligheden die je uit Polaroids kunt halen, en zelfs uit film, geven het medium een soort romantiek.

Causa/Effecto, maakt gebruik van spiegels, draad en pigmenten die in het landschap worden losgelaten en op natuurlijke wijze met de omgeving reageren om abstracte, niet herhaalbare composities te creëren, wat Meneguzzo een “pelgrimstocht naar het onbekende” noemt.

Als je de foto’s samen bekijkt, is het betoverend om te zien hoe de kleuren en de stemming van de op mode gerichte Polaroids zo goed samengaan met de op kunst gerichte landschappen. Meneguzzo’s visie heeft in de loop der decennia zeker een bijzondere geometrie behouden.

Meer nog, de montage van de onherhaalbaarheid van de pigment-kunst experimenten naast de gelukkige toevalligheden van zijn mode-gerichte polaroids werken om een gevoel van verwondering te creëren. Tijdens ons gesprek verwees Meneguzzo naar het idee van een alchemist, die elementen mengt en er meer van maakt dan de som van hun delen. Hier, naast elkaar geplaatst, krijgen we de alchemie van de leeftijd, waar we Meneguzzo’s visie op de wereld zien toen hij jong was en nu, als een meer ervaren fotograaf, een evolutie. Maar ook als meer ervaren fotograaf blijft hij jagen op gelukkige toevalligheden, op niet te herhalen magie.

Ook de kijker moet zich afvragen wat kunst is, is het een ongeluk? Is het een evolutie? Alchemie? Gezien de overeenkomsten tussen zijn commerciële en kunstwerken, moeten we ons afvragen: welke plaats heeft kunst in de wereld van de commerciële fotografie?

Als je betrokken wilt zijn bij commerciële fotografie of kunstfotografie, zijn dit het soort vragen dat je jezelf moet stellen. Dit is het soort tentoonstelling dat je moet zien.

Alle foto’s ter beschikking gesteld door Toni Meneguzzo en 29 Arts in Progress Gallery. Lead image, Toni Meneguzzo, digitaal, Causa/Effecto.